مقبره الشعرا تبریز، مدفن ادیبان و شعرای ایران

امتیاز دهید:
1 کاربر امتیاز داده اند | امتیاز: 5 از 5 مقبره الشعرا تبریز، مدفن ادیبان و شعرای ایران
شهر تبریز از گذشته های دور تا به امروز جایگاه انسان های بزرگ و فرهیخته ای بوده است که با تمام آن چیزی که داشته اند، به بزرگی نام شهر خود یعنی تبریز کمک کرده اند و از طرف دیگر نام خود را در تبریز جاودانه کرده اند. تمامی مردان و زنان سرزمین آذربایجان و شهر تبریز برای بالا نگه داشتن نام این منطقه و تا پای جان تلاش کرده اند و از هیچ کوششی در این راه کوتاهی نکرده اند. خاک هنر پرور شهر تبریز در تمامی طول تاریخ انسان های بزرگی را پرورش داده است و در عین حال محلی برای آرامش و آسایش آن ها را فراهم کرده است. امروز قصد داریم شما را با شهر تبریز و بالاخص با مقبره الشعرا آشنا کنیم. مکانی تاریخی و ارزشمند که مشاهیر و نام آوران زیادی را در خود جای داده است. مقبره الشعرا مکانی امروزی با باطنی تاریخی و غنی است که شما را وادار می کند تا قدم در راه شهر تبریز گذاشته و از آن بازدید نمایید. پس با سیمرغ 24 همراه باشید تا شما را با مقبره الشعرا آشنا نماییم:

در مقبره الشعرا تبریز بیش از چهارصد شاعر، عارف و ادیب ایرانی مانند استاد شهریار؛ خاقانی شروانی، اسدی طوسی، قطران تبریزی، سوزنی سمرقندی، همام تبریزی، ظهیرالدین فاریابی، لسان شیرازی، و بسیاری از نفرات دیگر به خاک سپرده شده اند. این مکان تاریخی معماری و فضاسازی بسیار زیبایی دارد که از نمادهای شهر تبریز محسوب می شود. مقبره الشعرا در یکی از محله های تاریخی شهر تبریز و در نزدیکی آثار قدیمی دیگر قرار دارد.



همان طور که گفتیم بنای مقبره الشعرا در شهر تبریز با سازه ای زیبا و منحصر به فرد به یکی از اصلی ترین نمادهای این شهر تبدیل شده است. اگر می خواهید از این منطقه و از این بنا بازدید نمایید باید به محله تاریخی سرخاب در شهر تبریز بروید. این گورستان که در حدود 400 شخص مشهور را در خود جای داده است نزدیک به 800 سال قدمت دارد. از نظر موقعیت جغرافیایی و هم جواری با دیگر بناهای تاریخی این شهر باید بگوییم که بناها و دیدنی های دیگری هم در نزدیکی مقبره الشعرا قرار دارد که از مهم ترین آن ها می توانیم به ربع رشیدی، بقعه سید حمزه، مسجد صاحب الامر، خانه و موزه قاجار و... قرار دارد. بنای مقبره الشعرا دارای پیشینیه ای غنی از تاریخ و ادبیات است که پهنه جغرافیایی آن از مرزهای کشور هم فراتر رفته است.

یکی از مواردی که در مورد مقبره الشعرا تبریز حائز اهمیت بسیار است، سبک معماری آن است. هر چند که در این مورد پژوهش های زیادی انجام نپذیرفته است، اما با توجه به صحبت های معمار این اثر تاریخی می توان به درک هر چه بیشتر طراحی و معماری آن پی برد. مقبره الشعرا به گونه ای طراحی شده است که مجموعه ای از معماری مدرن و سنتی را می توان در آن مشاهده کرد. همچنین ارتباط حسی بین بیننده و بنایی که کماکان تازه و نو به نظر می رسد، یکی از ویژگی های منحصر به فرد مقبره الشعرا است.

فرزان مهر معمار این بنا این گونه می گوید: برای آن که بتوانیم مقاومت این بنا را تضمین کنیم، باید 5 لایه از زمین را می کوبیدیم تا بتواند مقاومتی در حدود 2/1 کیلوگرم به ازای هر سانت مربع بدست آوریم. پایه و اساس این بنا از جنس فلزمی باشد که با قطعه های بتونی پوشانده شده است. ارتفاع این بنا 30 متر است که در طول سالیان مختلف یکی از نمادهای هویتی و فرهنگی شهر تبریز محسوب می شود. این معمار در ادامه صحبت هایش این گونه توضیح داد: اگر در همان زمان تمام نکات ساخت و ساز این بنا به درستی اجرا می شد، می توانست تا 500 سال دوام و ماندگاری داشته باشد.



آشنایی کلی با فضای مقبره الشعرا


هنگامی که شما وارد مقبره الشعرا می شوید و از پله های آن بالا می روید، با یک بنای عظیم روبه رو می شوید که با دقت و هنرمندی تمام ساخته شده است و با طاق هایی در هم فرو رفته شما را مبهوت خود می کند. برای آن که به درب ورودی برسید باید از پله ها پایین آمده تا به فضای اصلی قسمت پایین نماد یادبود مقبره الشعرا برسید. وقتی به قسمت اصلی این بنا رسیدید، درون اتاق بزرگی قرار دارید که چند اتاق کوچک تر در کنار آن است. در میان تمام مقبره ها، قبری در گوشه اتاق توجه شما را به خود جلب می کند. این آرامگاه، قبر محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار، شاعر نامدار ایرانی است که اشعارش به زبان فارسی و ترکی برای ادب دوستان فارسی بسیار آشناست. این اتاق بسیار جذاب و زیباست؛ زیرا دور تا دور آن پر است از اشعار شاعرانی که در مقبره الشعرا دفن شده اند. بخش های جانبی مختلفی هم در این مکان به چشم می خورد که از آن جمله می توان به کارهای اداری، فروش کتاب، صنایع دستی، مجسمه های کوچک و... اشاره کرد. همچنین در این مکان افرادی به عنوان راهنمای گردشگری وجود دارند که می توانید سوالات خود را از آن ها بپرسید.

افراد مشهور دفن شده در مقبره الشعرا


طبق روایت های معتبر به دست آمده بیش از 320 شاعر، عارف و شخصیت مشهور و بنا به روایتی دیگر بیش تر از 400 نفر در این مکان به خاک سپرده شده اند. تمام افراد مدفون شده در مقبره الشعرا انسان های نامدار و فهیمی هستند که از شهرهای مختلف و با فرهنگ های گوناگون به تبریز آمده اند تا سبب غنای فرهنگی و هنری تبریز و همچنین همبستگی و افتخار این شهر شوند. در این جا می خواهیم شما را با افراد مشهور و نامداری که در در این مکان آرمیده اند آشنا نماییم. البته طبق اطلاعاتی که ما به دست آورده ایم اسامی تمامی آن ها مشخص نیست و از طرف دیگر معرفی و توضیح آن ها در این مقال نمی گنجد. پس به طور مختصر به معرفی مشهورترین آن ها می پردازیم:



سید محمد حسین بهجت تبریزی (شهریار)


محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار از جمله شاعران نامدار و شهیر دفن شده در مقبره الشعرا می باشد. وی در سال 1285 هجری شمسی در شهر تبریز به دنیا آمد و در ابتدای جوانی برای ادامه تحصیل به تهران رفت. هنگامی که به تهران وارد شد با استاد ابوالحسن خان صبا آشنا گشت و به یادگیری ردیف های موسیقی ایرانی و نواختن سه تار مشغول شد. هم زمان با یادگیری موسیقی به مدرسه دارالفنون رفت و تحصیلات علوم دینی خود را افزایش داد. سپس در سال 1303 وارد مدرسه طب و پزشکی شد و پس از آن شروع به سرودن اشعار خود به دو زبان فارسی و ترکی کرد که کم کم شهریار را به چهره ای شناخته شده در حوزه شعر و ادبیات معاصر فارسی کرد. در حدود سال های 1329 – 1330 بود که شعر معروف حیدر بابا را سرود و اثری جاودان در ادبیات فارسی را به جا گذاشت. حیدر بابا یکی از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی است که شهریار در آن اصالت و زیبایی شهر و دیار خود را به تصویر کشیده است.

شهریار در سال 1332 به تبریز باز می گردد و به دلیل شکست عشقی درس پزشکی را رها می کند. پس از آن که به عشق اول خود نرسید با یکی از بستگان خود ازدواج می کند و صاحب سه فرزند می شود. در سال های دهه 40 بود که شهریار به اوج شهرت خود رسید و خطاطی را هم تا مراتب بالا طی کرد. همچنین دیوان اشعار فارسی و ترکی او بارها به چاپ رسید و نایاب شد. پس از آن در سال 1354 همسر خود را از دست داد و پس از طی یک دوره طولانی بیماری در سال 1367 در بیمارستان مهر تهران بستری شد و از دنیا رفت. بنا به وصیت شهریار او را در مقبره الشعرا تبریز به خاک سپردند.

روز درگذشت محمد حسین بهجت تبریزی شاعر نامی و شهیر آذربایجانی 27 شهریور است. این روز با تصویب شورای انقلاب فرهنگی به عنوان روز ملی شعر و ادب فارسی برگزیده شد. به همین سبب هم در همه جای ایران برنامه های متعددی برای بزرگداشت یاد و خاطره این شاعر توانمند فارسی برگزار می شود.



مسیر دسترسی به مقبره الشعرای تبریز


هنگامی که وارد استان آذربایجان شرقی و شهر تبریز می شوید، مسیر دسترسی شما به مقبره الشعرا بسیار راحت است. به این ترتیب که ابتدا وارد بلوار بسیج و پس از آن بلوار 29 بهمن می شوید. سپس راه خیابان امام خمینی را در پیش گرفته و بعد از عبور از مسجد کبود به سمت شمال و خیابان ثقه الاسلام بروید. در اولین چهارراه و در سمت راست خود مقبره الشعرا را مشاهده خواهید کرد. بازدید از این مجموعه از ساعت هشت و سی دقیقه صبح تا هفت شب برای علاقه مندان آزاد است. همچنین بهای ورودی برای هر نفر 2 هزار تومان می باشد.

سخن آخر


با وجود تمام زیبایی های مقبره الشعرا، اما مهم ترین نکته ای که در این رابطه ذهن ما را به خود مشغول می سازد طرح نا تمام مجموعه فرهنگی است که بعد از گذشت چندین و چند سال هنوز به پایان نرسیده است. مجموعه ای که برای ساخت آن سال های متمادی است که چشم انداز مقبره الشعرا با وجود بلوک های سیمانی، حصارها، داربست ها و... زیبایی خود را از دست داده است. بر اساس برنامه ریزی های انجام گرفته قرار بود این طرح برای برنامه جامع تبریز 2018 به اتمام برسد؛ کاری که هنوز به پایان نرسیده است و گردشگران و بازدید کنندگان مقبره الشعرا را به دردسر انداخت. انتظار آن می رود که مسئولان شهری تبریز هر چه زودتر کار این مجموعه فرهنگی را به پایان برسانند و فضایی در خور شاعران و مشاهیر ایرانی فراهم آید تا گردشگران و توریست ها بتوانند به راحتی و آسایش از این مکان بازدید نمایند.